Gümbet, Turkije (2003)

GÜMBET (23-9-2003 t/m 29-9-2003)

TKGB0302

We arriveren in het Apart Hotel Fatih op 23 september 2003 rond twaalf uur 's middags. Hartelijk worden we door het echtpaar Fatih ontvangen dat de tent bestiert. Binnen een kwartier staan onze spullen op kamer 24; 68 treden hoger dan de receptie en uitkijkend over de zee, Gumbet en Bodrum, maar zonder lift. De kamer kent een slaapkamer met balkonnetje, een gang een grote kamer annex keukentje en ook hier weer een balkonnetje op het zuiden. Verder is er nog een piepkleine, eeuwig stromend toilet annex douchecel. Het complex heeft een leuk zwembad en is maar half vol. Het is er dus erg rustig. Airconditioning kun je aanvullend huren voor 5 euro per dag, hetgeen door Fatih wordt afgeraden. Het ligt wel aan een drukke weg, waarlangs elke vijf minuten een 20-tonner met vers drinkwater wordt aangevoerd. Gumbet, Bitez en Bodrum hebben geen eigen watervoorziening en zijn daarom afhankelijk van deze constante stroom vrachtwagens die water brengen naar een centraal bassin. De economische malaise is ook hier te merken in het complex. Onderhoud wordt er nauwelijks gepleegd. De deuren zijn van zeer goedkoop hout en door het klimaat eigenlijk na een paar jaar al half weggerot. Ook wel omdat de verfkwast nauwelijks gehanteerd wordt. Ook het hang- en sluitwerk is van slechte kwaliteit en de antikalk is hier nog niet uitgevonden. Wisselingen van handdoeken, beddengoed en een keer schoonmaken van de kamer schieten er blijkbaar ook bij in. Ook de verlichting, vluchtwegen en alles wat met veiligheid te maken heeft laat te wensen over. En dan hebben we het nog niet over het uitgebreide keukengerei in de kastjes. Je kunt kaas raspen, sla in een vergiet stoppen en er zijn een handjevol bordjes, kopjes en een paar aluminium pannetjes zonder handgreep. Koken kun je beter hier maar laten. De bedden slapen gelukkig goed, er is voldoende kastruimte en het personeel is vriendelijk en behulpzaam.

Eten kun je ook in het hotel, maar dat doe je dan bij de buren, die ook onderdeel uitmaken van het complex.

We zijn nog erg moe van de bootreis die we hiervoor hebben gehad en doen het de eerste dag rustig aan. Het complex ligt gunstig ten opzichte van het centrum en het strand. 100 meter van het centrum en pakweg 250 meter naar het strand. Om er te komen daal je behoorlijk af, dus terug naar Fatih is best wel een klimmetje. Gumbet is erg druk. Om het hardst bonken de speakers in de uitgaansstraatjes vanuit de Karaoke en TV-bars. Restaurants zijn er in overvloed. Het weer is erg goed -geen wolkje aan de lucht- maar het waait er wel. We lopen 's middags even naar het strand. Een langgerekt zandstrand wat niet erg breed is met daarachter een door palmen omgeven wandelpromenade en daarachter restaurants en bars. Het ziet er gezellig uit. 's Aonds verandert de winkelstraat in een kolkende geluidsbrei. Je moet er maar van houden. Turkije is hier erg duur. Gemiddeld genomen betaal je 2-2,5 euro voor een halve liter bier en zelfs de nationale drank "Raki" wordt hier tegen woekerprjzen (tot 4 euro toe) verkocht. En dan te bedenken dat een hele fles van de beste kwaliteit Raki nog geen 12 euro kost.

TKGB0301

Eten kun je er vanaf 10-12 euro per drie gangenmenu, dus echt goedkoop is het hier niet. We eten de eerste avond in een restaurant schuin tegenover het complex. Niets bijzonders voor onze twaalf euro. De volgende dag gaan we naar de informatiebijeenkomst van de touroperator en worden we 's morgens om 10.10 opgehaald met een busje. Dit blijkt een ware reunie van ons bootgezelschap te zijn. Erg leuk om ze zogauw weer te zien. Iedereen ziet er net weer iets anders en vooral netter uit. We besluiten geen excursies te boeken. We hebben alles al eens gezien bij vorige reizen. Na terugkomst blijven we bij het zwembad en gaan 's avonds naar een restaurant in een windmolen, aan het begin van het centrum. Keurige bediening en goed eten, maar aanmerkelijk duurder dan 12 euro en binnen een uur staan we weer op straat. Als er voetbalwedstrijden van belang zijn ergens in Europa, dan hoef je die in Turkije niet te missen. In bijna alle cafes staan in dit voetbalgekke land enorme televisies opgesteld en men maakt hiervoor flink reclame.

Het is voor ons echt vakantie en we doen eigenlijk niets. Op donderdag de 25e blijven we eveneens aan het zwembad en komen eindelijk eraan toe om eens een boek te lezen. 's Avonds gaan we eten in het Diver's restaurant in een zijweggetje van de winkelstraat. Ook hier hebben we erg goed gegeten, maar tegen Nederlandse prijzen. Ook het tempo van bediening was hier meer zoals we thuis gewend zijn.  Na nog wat afzakkertjes links en rechts liggen we pas na twee uur op bed.

Het weer blijft goed, al koelt het 's avonds wel wat af en staat er een stevige bries. Ook wordt het minder druk in Gumbet, maar de muziek wordt harder en de binnenpraters doen nog meer hun best om de schaarser wordende te verdelen koek te verdelen, Op zaterdag besluiten we naar Bodrum te gaan en het kasteel van St. Peter annex onderwatermuseum te bezoeken. Dit doen we met de dolmus (propvol in het Turks). Het valt gelukkig mee met de drukte en voor 1,25 miljoen euro (ongeveer 80 eurocent) zijn  we zo in Bodrum. In Bodrum shoppen we wat in het centrum. Vanuit het kasteel (Entree 7 euro) heb je een prachtig uitzicht over de haven en de omgeving. Na dit uitstapje gaan we weer terug naar ons appartement, waar we nog even aan het zwembad gaan liggen. 's Avonds eten we weer bij het goede Diver's restaurant.

Op zaterdag besluiten we toch maar om een excursie te boeken: een dorpentocht op maandag. Hoewel we van tevoren weten hoe deze verlopen (moskee, tapijtcoorperatie) brengt het wel wat variatie in de vakantie. Bovendien zie je nog iets van de omgeving.

Op maandagochtend is het zover en vertrekken we om tien uur met een ijskoud busje naar een aantal opstapplaatsen om de dorpentocht mee te maken. Nou ja, dorpentocht. Het wordt een dorp waarin we niet meer dan 100 meter zullen lopen.

De gids Ozan legt uit dat we een dorp gaan bezoeken met nog veel traditionele waarden en gebruiken. Aangekomen in de burgemeesterswoning krijgen we appelthee en vertelt de gids over het procedé om wol te maken en dit op kleur te brengen met natuurlijke bestanddelen. De vrouwen zorgen voor de kinderen, knopen tapijten, verzorgen het vee en staan uren in de keuken om de twee warme maaltijden klaar te maken, terwijl de mannen 's morgens nog wat doen op het land en 's middags in het koffiehuis rondhangen, thee of koffie drinkend, TV-kijkend of spelletjes doen. De vrouwen hebben het dus slecht volgens Ozan onze gids. Maar op de manier zoals hij het zegt zie je hem denken dat hij daarom blij is dat hij een kerel is en dit eigenlijk niet wil veranderen. Een typisch voorbeeld van het tweeslachtige van de Turkse maatschappij. Enerzijds wil men een moderne staat zijn en allemaal meedoen, o.a.met Europa en aan de andere kant zijn de kerels zo opportunistisch dat ze wel zien dat daarmee hun bevoorrechte positie ondermijnen en willen ze dit dus niet echt. Ook de werkomstandigheden zouden en gemiddelde ARBO-ambtenaar de haren te bergen rijzen. Vrouwen zitten urenlang in een ergonomisch onverantwoorde houding achter de weefgetouwen. Aangezien dit als kind er al wordt ingebracht, weten de meisjes niet beter dan dat dit van hun verwacht wordt. De lokale maatschappij zou het ook niet pikken, wanneer de meiden dit zouden weigeren. Hier is in mijn ogen nog een weg te gaan die nog decennia zal duren, en gezien de macho-cultuur zal ik niet meer meemaken dat geheel Turkije als een moderne staat gezien kan worden. De tweedeling zit nog gewoon te diep en dit blijkt nu wel weer door hetgeen we krijgen  voorgeschoteld in deze dorpentocht. Het dorp dat we bezoeken telt ongeveer 800 inwoners, is vijfhonderd  jaar oud, en we bezoeken naar het huis van de burgemeester die al drie maal herkozen is en ook de cooperatie leidt. De cooperatie dient ervoor dat alle goederen van het land, maar ook de kleden worden verkocht. 85% is voor de leverancier of maker,10% voor de coöperatie en 5% voor de infrastructuur. Het dorp heeft geen politie, geen arts, wel een moskee en een basisschool, waar men met 6 jaar naar toe moet en die in totaal 6 jaar duurt. De 10% voor de coöperatie is voor tegenvallers en bijstand. Een ouderwets, zichzelf in stand houdend, degelijk systeem, waardoor regionale en landelijke laat staan internationale invloeden nauwelijks een kans krijgen.

De moskee is waarschijnlijk het oudste gebouw van het dorp en is in 1801 gebouwd en in 1974 voorzien van een minaret, geschonken door een rijke weldoener uit Marmaris, die zijn roots in dit dorp heeft liggen.

Ook hier gaat alles er volgens de gids nog traditioneel aan toe met 5x een gebed per dag van 20 minuten en op vrijdag een lange gebedsdienst van 2-3 uur half in het Arabisch en voor de andere helft een Turkse vertaling. Toch wijst er niets op dat er ook werkelijk het geloof nog beleden wordt zoals de gids het schetst. Zeker ook omdat de gids diverse keren aan de aanwezige koster moet vragen hoe het in werkelijkheid ook weer zat. Bij een begrafenis kun je het wel vergeten je familie uit Europa te laten komen, want wanneerde doden sterven voor vier uur 's morgens worden ze dezelfde dag nog begraven. Sterft het slachtoffer na vieren, dan wordt deze de volgende dag begraven en thuis opgebaard. Er is maar een lijkkist en de doden worden in een doek gewikkeld en zo ook begraven. Vaak krijgt de moskee een deel van de erfenis, bestaande uit voornamelijk tapijten. Hier moeten de Middeleeuwen nog worden afgesloten. Ook merk je in het dorp niets van de nieuwe samenleving, buiten de televisie en de koelkast. Telefoon is er wel, maar wordt nauwelijks gebruikt; computers e.d. zie je nergens.

Na het bezoek aan de moskee gaan we terug naar de burgemeesterswoning waar we door de burgemeestersvrouw worden getracteerd op een echte Turkse lunch met pasta, rijst aardappelen, groente salade, brood en een eiergerecht. Daarna begint de verkoop van de kleden van de coöperatie door de burgemeester zelf. De prijzen zijn opvallend laag, een geheel zijden tapijt (kleine maat) kost hier 600 euro, terwijl we in ander coöperaties ook wel prijzen van 2000 euro hebben gehoord. Aan zo'n tapijt werkt een vrouw bijna twee jaar! Ga dan maar eens een uurprijs berekenen! Ook hier heb ik iets tweeslachtigs. De kleden zijn ontegenzeggelijk erg mooi en vakkundig in elkaar gezet, maar betaal je niet voor mensonterende omstandigheden of kinderarbeid?

TKGB0303

Bovendien ben je op vakantie en er niet op uit om dergelijke zaken aan te schaffen. De verkoop levert dus bij ons en de rest niets op en we gaan weer terug naar Gümbet, nadat ons gevraagd is een  fooi achter te laten  voor de cooperatie. Eigerlijk is het jammer dat het busje niet links en rechts een keer stopt om mooie uitkijkpunten te laten zien, zoals bij de rij met windmolens tussen Gümbet en Bodrum die op een berg prijken. Je kunt natuurlijk niet alles verwachten voor 15€, maar toch. De gids zit ook als een echte 'moderne' Turk continu met zijn GSM aan zijn oor. Hij wordt voortdurend gebeld. Vóór vier uur zijn we weer terug.

We nemen afscheid van Gümbet door nog eenmaal te gaan eten in het goede "Diver's restaurant". De volgende morgen worden we rond half twaalf opgehaald, na een uitgebreid afscheid van het personeel van "Fatih". We gaan de komende week een Blue Cruise maken en worden in de haven van Bodrum afgezet




Reizensite Marjanne & Rinus Krijnen

Dongen

Alle rechten voorbehouden